Τεστ δυσανεξίας και αδυνάτισμα: τι ισχύει πραγματικά;
Μπορεί ένα τεστ δυσανεξίας να σου δείξει ποιες τροφές «σε παχαίνουν» ή εμποδίζουν την απώλεια βάρους;
Με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, όχι.
Οι επιστημονικές μελέτες δεν δείχνουν ότι συγκεκριμένες τροφικές δυσανεξίες «μπλοκάρουν τον μεταβολισμό» και εμποδίζουν την απώλεια βάρους. Μάλιστα, το ελληνικό Υπουργείο Υγείας έχει πάρει επίσημη θέση για τη χρήση τέτοιων τεστ σε προγράμματα αδυνατίσματος.
Τι είναι πραγματικά η τροφική δυσανεξία;
Η τροφική δυσανεξία διαφέρει από την τροφική αλλεργία.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η δυσανεξία στη λακτόζη. Σε αυτή την περίπτωση, ο οργανισμός δυσκολεύεται να διασπάσει επαρκώς τη λακτόζη. Έτσι, μπορεί να εμφανίσεις φούσκωμα, αέρια, κοιλιακό πόνο ή διάρροια.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη τροφή σε παχαίνει ή μειώνει τον μεταβολικό σου ρυθμό.
Μέχρι σήμερα, οι έρευνες δεν έχουν δείξει ότι μια τροφική δυσανεξία προκαλεί αύξηση βάρους επειδή μειώνει τον ενεργειακό μεταβολισμό.
Τι ισχύει για τα IgG τεστ;
Πολλά εμπορικά «τεστ δυσανεξίας» μετρούν αντισώματα IgG απέναντι σε διάφορα τρόφιμα.
Όμως, η παρουσία IgG δεν αποδεικνύει ότι έχεις δυσανεξία ή αλλεργία στη συγκεκριμένη τροφή. Τα αντισώματα αυτά μπορεί απλώς να δείχνουν ότι ο οργανισμός σου έχει έρθει σε επαφή με το συγκεκριμένο τρόφιμο.
Γι’ αυτό, η American Academy of Allergy, Asthma & Immunology (AAAAI) και η European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI) δεν συστήνουν τα IgG τεστ για τη διάγνωση τροφικής αλλεργίας ή δυσανεξίας.
Επομένως, ένα αποτέλεσμα IgG δεν αποτελεί επιστημονική βάση για να αποκλείσεις μια τροφή από τη διατροφή σου.
Και τα Vega, ALCAT ή τεστ με τρίχες;
Στην αγορά θα συναντήσεις και άλλες μεθόδους, όπως το Vega test, το ALCAT, την κινησιολογία και την ανάλυση μαλλιών.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν αυτές τις μεθόδους ως αξιόπιστα εργαλεία για τη διάγνωση τροφικής αλλεργίας ή δυσανεξίας.
Επιπλέον, καμία από αυτές τις μεθόδους δεν μπορεί να σου δείξει με επιστημονικά αξιόπιστο τρόπο ποιες τροφές «σε παχαίνουν».
«Έκανα όμως τεστ και έχασα βάρος»
Το ότι έχασες βάρος μετά από ένα τέτοιο τεστ δεν αποδεικνύει ότι το τεστ εντόπισε τροφές που σου προκαλούσαν αύξηση βάρους.
Μετά από ένα τέτοιο τεστ, πολλοί άνθρωποι αποκλείουν αρκετές τροφές. Έτσι, συχνά περιορίζουν τις συνολικές διατροφικές επιλογές και μπορεί να καταναλώνουν τελικά λιγότερη ενέργεια.
Επομένως, μπορεί να χάσεις βάρος επειδή μείωσες τη συνολική ενεργειακή πρόσληψη.
Αυτό είναι διαφορετικό από το να αποδείξει το τεστ ότι κάποια τροφή εμπόδιζε την απώλεια βάρους ή «μπλόκαρε» τον μεταβολισμό.
Οι επιστημονικές μελέτες δεν έχουν αποδείξει κάτι τέτοιο.
Τι λέει το Υπουργείο Υγείας;
Η Υπουργική Απόφαση Γ3β/ΓΠ/οικ.63737/24-08-2016, με ΑΔΑ Ω6Β4465ΦΥΟ-ΖΦ8, αφορά ειδικά τα μηχανήματα ελέγχου τροφικής δυσανεξίας.
Το Υπουργείο αναφέρει ότι δεν υπάρχει επιστημονικά τεκμηριωμένη σχέση ανάμεσα στις τροφικές υπερευαισθησίες και:
- το σωματικό βάρος,
- τον μεταβολικό ρυθμό,
- τη ρύθμιση του βάρους,
- την απώλεια βάρους.
Επιπλέον, το Υπουργείο αναφέρει ότι η χρήση αυτών των τεστ σε προγράμματα απώλειας βάρους δεν έχει επιστημονική βάση.
Γι’ αυτό, τα διαιτολογικά κέντρα δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τα συγκεκριμένα τεστ για να καθορίζουν προγράμματα αδυνατίσματος.
Παράλληλα, το Υπουργείο επισημαίνει ότι οι αδικαιολόγητοι αποκλεισμοί τροφίμων μπορεί να οδηγήσουν σε διατροφικές ελλείψεις.
Σε ποιον ειδικό απευθύνεσαι;
Αν υποψιάζεσαι τροφική αλλεργία, απευθύνεσαι σε αλλεργιολόγο. Ο γιατρός αξιολογεί το ιστορικό σου και, όταν χρειάζεται, επιλέγει τις κατάλληλες εξετάσεις.
Αν έχεις κυρίως επίμονα γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως φούσκωμα, διάρροια ή κοιλιακό πόνο, χρειάζεσαι ιατρική αξιολόγηση. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστεί διερεύνηση από γαστρεντερολόγο.
Στη συνέχεια, ο διαιτολόγος–διατροφολόγος μπορεί να βοηθήσει στη σωστή διατροφική διαχείριση. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν υπάρχει πραγματική ένδειξη για αποκλεισμό ή επανεισαγωγή τροφίμων.
Τι χρειάζεται τελικά να κρατήσεις;
Τα τεστ δυσανεξίας δεν μπορούν να σου δείξουν με επιστημονικά αξιόπιστο τρόπο ποιες τροφές «σε παχαίνουν» ή εμποδίζουν την απώλεια βάρους.
Τα IgG panels, Vega, ALCAT και αντίστοιχες μέθοδοι δεν αποτελούν τεκμηριωμένα εργαλεία για τον σχεδιασμό προγράμματος αδυνατίσματος.
Επομένως, αν κάποιο τρόφιμο σου προκαλεί επαναλαμβανόμενα συμπτώματα, αναζήτησε τη συγκεκριμένη αιτία με τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας.
Η διατροφή σου δεν χρειάζεται να βασίζεται σε αυθαίρετους αποκλεισμούς και λίστες «απαγορευμένων» τροφίμων. Χρειάζεται σωστή αξιολόγηση, εξατομίκευση και επιλογές που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.
📍Βίντεο από τον ΠΣΔΔ για τεστ δυσανεξίας
🖊️Υπουργική Απόφαση για τα τεστ τροφικής δυσανεξίας
🫐 Κράνμπερι & Ουρολοιμώξεις: Τι Λέει Η Επιστήμη
Στον μ